Auteur ben je nooit zomaar, het is bijna een roeping. Het schrijven van boeken, gedichten, liedteksten en artikelen is geen lichte zaak. Maar het auteursrecht beperkt zich al lang niet meer tot deze ‘klassieke takken’: ook voor foto’s, journalistiek werk, films, muziek en kunst biedt het auteursrecht een uitweg.

Eigenlijk is de definiëring enorm ruim: elk “werk van letterkunde en kunst” wordt gevat door de bescherming. En dat is maar goed ook, gezien het auteursrecht helemaal gratis en automatisch is. Je hoeft dus geen symbool naast je tekst te zetten, geen registratie uit te voeren om bescherming te kunnen genieten en dus geen hoge rekening te betalen.

Maar zo’n mooie verhalen kom je natuurlijk enkel in sprookjes tegen. Hoewel het auteursrecht op zich automatisch komt, is dat voor het bewijs niet het geval. Hoe bewijs je immers dat jij de enige, echte auteur bent van een bepaald werk? Manuscripten worden al lang niet meer handgeschreven, maar wel getikt op een anonieme tekstverwerker.

Ongerust? Geen nood, we hebben enkele oplossingen voor jou. Enerzijds bestaat de mogelijkheid tot depot van je werk (boek, artikel, wetenschappelijk werk, et cetera). Zo’n depot krijgt vaste datum door neerlegging bij een notaris of overheidsdienst. Op het einde krijg je een mooi bewijs in handen, en vooral een goede nachtrust.

Een andere mogelijkheid is een i-DEPOT, wat eigenlijk meer dient ter bescherming van zuivere ideeën. Gaat het eerder om een kort artikel, dan een dik boek, dan is het i-DEPOT vast wat voor jou. Voor amper € 150 krijg je een vaste datum of ‘stempel’, geleverd door de officiële instantie ‘BBIE’ of ‘Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom’, met hoofdzetel in Den Haag.

Graag vrij van kopzorgen? Samen maken we van je origineel werk een écht succesverhaal. Overtuigd? Wacht dan niet langer, en kijk hoe we jou kunnen helpen.

In detail

InleidingWie?RechtenLicentiesInbreukTakedown
Het beschermingsvoorwerp van het auteursrecht is elk werk van letterkunde en kunst. Het auteursrecht beschermt evenwel geen ideeën, gedachten, principes, methoden of concepten. Enkel wanneer uw stuk een concrete en originele vorm heeft gekregen, komt zij in aanmerking voor bescherming. Veelgestelde vragen richten zich tot wie nu juist het auteursrecht kan claimen (ook bij meervoudige of ondeelbare werken), wat de prerogatieven zijn van een auteur (vermogensrechten: [reproductierecht, distributierecht, adaptatierecht, vertaalrecht, bestemmingsrecht, etc.], en morele rechten: [divulgatierecht, paterniteitsrecht en integriteitsrecht]) en welke nu de bestaande wettelijke en reglementaire uitzonderingen zijn.
Artikel 1 van de Wet betreffende het auteursrecht en de naburige rechten stipuleert dat ‘alleen de auteur van een werk van letterkunde of kunst het recht heeft om het op welke wijze of in welke vorm dan ook te reproduceren of te laten reproduceren’. Dit impliceert dat enkel werken van letterkunde of kunst door het auteursrecht worden beschermd (geschriften, beeldende kunst, audiovisuele werken, etc.). Bescherming kan pas worden verleend wanneer er sprake is van een origineel en concrete vorm, met andere woorden ‘loutere ideeën’ genieten geen bescherming. In beginsel is steeds de natuurlijke persoon die het werk tot stand heeft gebracht of gecreëerd de titularis van het auteursrecht. Dit impliceert dat enkel een fysiek persoon de initiële eigenaar van het auteursrecht kan zijn. Bijzondere regels zijn evenwel van toepassing bij anonieme werken, werken gemaakt in kader van een arbeidsovereenkomst of bij (on)deelbare werken door meerdere auteurs. Bovendien kan men contractueel afwijken van het standaardprincipe.
De rechten van een auteur vallen uiteen in twee categorieën: de morele rechten en de vermogensrechten. De vermogensrechten van een auteur zijn de volgende: een reproductierecht (recht tot verveelvoudiging, distributierecht, adaptatierecht, vertaalrecht en bestemmingsrecht), een publiek mededelingsrecht en een tentoonstellingsrecht (vnl. van belang bij werken van beeldende kunst). Deze vermogensrechten zijn in tijd beperkt (70 jaar tot na het overlijden van de auteur), en ontstaan vanaf het werk aan de beschermingsvoorwaarden voldoet. Er bestaan verschillende uitzonderingen op bovenstaande vermogensrechten, zoals het citaatrecht, de privé-kopie, en uitzonderingen voor wetenschappelijke, school- of onderwijsdoeleinden, et cetera. De morele rechten van een auteur bestaan uit een divulgatierecht (recht tot bekendmaking), een paterniteitsrecht (erkenning van vaderschap) en een integriteitsrecht (eerbied voor het werk). Morele rechten zijn onvervreemdbaar, verjaren samen met de vermogensrechten en kunnen na het overlijden van de auteur slechts uitgeoefend worden door welbepaalde personen.
Bij overdracht van auteursrecht (middels een akte) verliest de oorspronkelijke auteur de zeggenschap (met uitzondering van de morele rechten die onvervreemdbaar zijn) over het auteursrecht. De overdracht wordt dan ook vaak als te radicaal beschouwd waardoor men overgaat tot het instellen van auteursrechtlicenties. Deze licenties laten het auteursrecht van de oorspronkelijke auteur ongemoeid, en geven een andere persoon (de licentienemer) bepaalde rechten waardoor hij zelfstandig de door de licentie opgenoemde handelingen kan verrichten. Voor meer informatie of een prijsofferte van op maat gemaakte licenties, gelieve ons te contacteren. Er zijn verschillende soorten auteurscontracten waarbij men de standaardprincipes van het auteursrecht gedeeltelijk of volledig kan wijzigen. Indien u meer informatie wenst, aarzel niet om contact op te nemen. Een niet-limitatieve opsomming: – Werken in uitvoering van een arbeidsovereenkomst of openbaar ambtenaarstatuut, – Werken in opdracht, – Het opvoeringscontract, – Het audiovisueel adaptatiecontract, – Het audiovisueel productiecontract, – Het uitgavecontract.
Wanneer men inbreuken vaststelt op zijn of haar auteursrecht, kan de auteursrechthebbende zich daartegen uiteraard verzetten. Wanneer men constateert dat er zonder toestemming online creaties verspreidt of verhandeld worden, heeft men te maken met piraterij of auteursrechtcriminaliteit. Ook wanneer je als auteur jouw rechten zou overgedragen hebben, kan je je nog steeds verzetten tegen handelingen die jouw morele rechten schenden. deJuristen onderzoekt, adviseert en reageert bij piraterij en schendingen van je auteursrechten. Neem contact met ons op voor meer informatie.
Een webhoster, blogger, forumbeheerder of een andere internet dienstverlener is aansprakelijk voor de inhoud die verschijnt op zijn of haar webspace, onafhankelijk van de vraag of deze inhoud komt van klanten of gebruikers (mits voorwaarden vervuld) of door eigen inbreng. Vaak worden inbreuken op auteursrecht (let op: zelfs hyperlinks naar andere websites kunnen strafrechtelijk gesanctioneerd worden) opgespoord en een notice and takedown procedure geïnitieerd. Deze procedure eist dat de inbreukmakende informatie of bestanden zo snel mogelijk van de webspace worden verwijderd of geblokkeerd. Bij een snelle verwijdering (enkel vereist indien het verzoek rechtmatig is) kan vaak een aansprakelijkheidsvordering vermeden worden. Bij deJuristen kan je zowel terecht voor de initiatie en vertegenwoordiging bij de notice and takedown procedure als voor een rechtmatigheidsonderzoek van een ontvangen notice and takedown verzoek. Contacteer ons voor meer informatie.