Binnenkort komt het nieuwe seizoen van Game of Thrones eraan, een van de meest illegaal gedownloade programma’s ter wereld. Maar is dat downloaden voor je eigen gebruik eigenlijk wel écht illegaal? Enkele jaren geleden leek het antwoord op deze vraag heel positief voor vele internetgebruikers die snakken naar content onbeschikbaar in België of die simpelweg niet te veel poen willen uitgeven. De Belgische wetgeving bevatte namelijk een uitzondering op de schending van auteursrechten: de “thuiskopie”. Maar het Europese Hof van Justitie heeft stevige veranderingen teweeggebracht op het vlak van de legaliteit van dergelijke privé-kopieën.

Achterpoortje in de Belgische wetgeving

Het kopiëren en dus ook downloaden van auteursrechtelijk beschermd materiaal zonder toestemming is verboden. Maar, de Belgische wetgever voorziet hierop een uitzondering indien het gaat om kopie bestemd voor de familiale kring (hieronder vallen ook persoonlijke vrienden). Dit achterpoortje liet internetgebruikers toe om content te downloaden zonder dat ze eigenlijk illegaal bezig waren. Je mocht het enkel niet delen, behalve in die familiale kring. Dit verbod op delen of uploaden vormde echter vaak problemen als je torrents of BitTorrents gebruikte. Er waren echter wel manieren om dit te ontwijken en vervolgens dus toch nog legaal te kunnen downloaden, zelfs van verdachte websites of programma’s.

Enkel geoorloofde bronnen

Zoals ondertussen misschien duidelijk behoort deze uitzondering in grote mate tot het verleden. De wetgeving in kwestie bestaat nog steeds. De uitzondering voor de thuiskopie is dus nog altijd geldig. Maar er is stevig gesnoeid in de reikwijdte van de uitzondering door het Hof van Justitie. In de baanbrekende zaak van ACI-Adam besliste het Hof dat het maken van een thuiskopie énkel nog is toegelaten indien er gedownload wordt van “geoorloofde bronnen”. Enorm veel websites en links zullen niet vallen onder de categorie geoorloofde bronnen. Vaak zal je zelf wel kunnen vermoeden of jouw bron al dan niet geoorloofd is. Indien je niet betaalt voor de service zou er al een belletje moeten gaan rinkelen. Kort samengevat is het downloaden van series, films en muziek voor privégebruik nog steeds toegelaten, maar enkel indien je download van een geoorloofde bron, anders pleeg je een schending van auteursrecht.

Maar nu is de vraag: valt streamen ook onder dit verbod? Tegenwoordig is het streamen van series en films van niet al te koosjere websites opmerkelijk gangbaar geworden. Maar streamen is niet geheel hetzelfde als downloaden en werd vroeger al eens onder de uitzondering van tijdelijke kopieën geplaatst, waardoor het volstrekt legaal leek te zijn. Wederom heeft het Hof van Justitie echter roet in de snacks van menig internetgebruiker gegooid. In de gloednieuwe zaak Filmspeler heeft het Hof beslist dat net als bij downloaden, je niet zomaar auteursrechtelijk beschermd materiaal mag streamen indien dit niet van een geoorloofde bron komt. Wanneer je dus weer je favoriete serie online gaat streamen op enigszins ongure websites is de kans groot dat je een schending van auteursrechten pleegt.

Illegaal, maar gedoogd?

Het Hof van Justitie heeft er klaarblijkelijk voor gekozen om niet langer louter producenten de last van illegaal downloaden voor privégebruik te laten dragen door middel van heffingen, maar ook de consumenten zelf verantwoordelijk te maken voor hun schendingen van auteursrechten. Maar was dit wel zo’n goede keuze? Op het eerste zicht lijkt het te zorgen voor meer bescherming van eigenaars van auteursrechten. Maar hieraan zijn redelijk wat praktische problemen verbonden. Het opsporen van dergelijke schendingen door individuen vraagt enorm veel middelen en tijd van de overheid, wat het praktisch onmogelijk maakt alle inbreuken op te sporen. Bovendien leidt dit tot een situatie van aanzienlijke inbraken op privacy van internetgebruikers. De vraag is dus maar of de overheid inderdaad actie gaat ondernemen tegen individuen die content illegaal downloaden of streamen voor privégebruik.

Conclusie

Hoewel het achterpoortje in de wet voor downloaden voor privégebruik nog steeds bestaat, is het nut ervan tegenwoordig sterk beperkt. Wanneer je download of streamt van een ongeoorloofde bron val je niet langer onder de uitzondering en ben je effectief auteursrechten aan het schenden. De vraag is natuurlijk in welke mate de overheid effectief stappen gaat ondernemen tegen dergelijke schendingen. De boodschap is in elk geval: opletten geblazen bij het illegaal downloaden of streamen van series of films, Game of Thrones incluis.

Deze bijdrage werd geschreven door Jules Peremans van deJuristen Gent. Gedeeltelijke of volledige overname is niet toegestaan zonder voorafgaande schriftelijke goedkeuring.