Fast Fashion. Voor velen onder ons die graag de trends volgen, is dit een zegen. Door grote ketens als H&M, Zara, Primark en dergelijke die de designs direct van de catwalk naar de kledingrekken brengen, kunnen wij er allemaal elke dag fashionable uitzien. Prijzen worden gedrukt en kwaliteit is niet de norm, maar we blijven wel in de mogelijkheid om voor een relatief beperkt bedrag seizoen per seizoen in de mode te zijn.

Zoals ik zei, voor velen van ons een zegen, maar andere mensen staan er net iets anders tegenover. Vooral als hun harde werk klakkeloos gekopieerd wordt en voor een appel en een ei verkocht wordt in één van de Fast Fashion stores. Het overkwam Murielle Scherre, bezieler achter het lingeriemerk La Fille D’o.

Het was een klant die Murielle Scherre wees op het feit dat H&M een bh verkocht die wel heel erg leek op de ‘Fast Girls’ bh uit de collectie van La Fille D’o.

Plezier gehad?

Uit verschillende media kunnen we vernemen dat ze dit op een cynisch-humoristische manier benadert. Bij haar bestelling van de H&M zat een brief met de boodschap ‘We zijn blij dat je samen met ons op zoek wil gaan naar het beste op vlak van mode, kwaliteit en duurzaamheid. We hopen dat je net zoveel plezier aan je artikelen hebt dan wij hadden toen we ze voor jou creëerden’. Toen dacht Scherre: ‘Ik hoop dat jullie evenveel plezier hebben gehad aan het kopiëren van deze beha als ik toen ik hem veertien jaar geleden creëerde’. Laat nu net ook kwaliteit en duurzaamheid twee van de stokpaardjes te zijn van dit puur Belgische bedrijf.

Murielle Scherre laat echter ook weten geen actie te ondernemen tegen H&M. Ze stelt immers ‘Hoe kan ik als kleine speller aan de mensen duidelijk maken dat ik eerst was?’.

Vangnet

Het verhaal doet enkele vragen rijzen. Vooral inzake het recht van Murielle Scherre om hier actie tegen te ondernemen of het recht van H&M om dit model te kopiëren en of we überhaupt wel over een kopie kunnen spreken.

Het antwoord kunnen we vinden in het auteursrecht. Auteursrecht is een vangnet van het intellectueel eigendomsrecht. Het is universeel en automatisch. Dit wil zeggen dat je creatie beschermd is op voorwaarde dat het een werk is die het resultaat is van een creatieve activiteit, het uitgedrukt is in een concrete vorm en het werk origineel is.

Gezien deze voorwaarden en het feit dat er een automatische bescherming is voor het design van bijvoorbeeld een bh, heeft Murielle Scherre wel degelijk een juridische grond om op te treden tegen H&M.

Als een modeartikel bescherming krijgt onder het auteursrecht, kan worden nagegaan of er effectief ook sprake is van namaak of kopie. Hiervan is sprake zodra een stuk wordt gereproduceerd zonder toestemming van de rechthouder. In het auteursrecht wordt namaak beoordeeld uitgaand van een globale indruk van het beschermde werk en het nagemaakte model vanuit het standpunt van de normale, gemiddelde consument. Daarbij wegen gelijkenissen tussen de stukken sterker door dan de verschillen. Bij sterke gelijkenissen gaat men uit van een vermoeden van wederrechtelijke reproductie.

Murielle Scherre zal wel moeten bewijzen dat ze eerst was, gezien auteursrecht automatisch is en geen formaliteiten vereist. Dit is in dit geval echter heel eenvoudig. Het design van de Fast Girl-bh is al jaren in omloop, terwijl het design van de nieuwe bh van H&M pas recentelijk op de markt werd gebracht.

Ondanks het feit dat wij van oordeel zijn dat Murielle Scherre het recht heeft om hier tegen op te treden, hebben we begrip voor haar visie. Het is zeer moeilijk voor de kleintjes om op te treden tegen een grootmacht.